|
Luật sư Jonathan Moore, trưởng đoàn luật sư bảo
vệ quyền lợi cho các nạn nhân da cam Việt Nam, nói về công việc
chuẩn bị cho phiên tranh tụng tại tòa phúc thẩm lưu động số 2
Hoa Kỳ, dự kiến diễn ra vào cuối tháng tư hoặc đầu tháng năm tới.
Lần thứ tư đến Việt Nam trong vòng hơn một năm, luật sư Jonathan
Moore, trưởng đoàn luật sư bảo vệ quyền lợi cho các nạn nhân da
cam Việt Nam, có gần một tuần ở Hà Nội để bàn bạc lần cuối với
VAVA (Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam), chuẩn bị
cho phiên tranh tụng tại tòa phúc thẩm lưu động số 2 Hoa Kỳ về
vụ kiện chất độc da cam.
Hơn một năm làm việc cật lực, các luật sư đã tìm ra nhiều điểm
mới bảo vệ các nạn nhân Việt Nam. Ông nói:
— Vấn đề chính mà chúng tôi sẽ đưa ra và buộc tòa phải
nhìn nhận là việc các công ty hóa chất đã vi phạm luật pháp quốc
tế. Chứng minh chất độc có trong chất diệt cỏ là điều chúng tôi
đã làm được và tòa án sơ thẩm đã chấp nhận điều đó, tuy nhiên
họ lại chuyển sang bàn về vấn đề luật pháp. “Chiêu” của họ là
khi đuối về luật họ sẽ nhằm vào thực tế, khi yếu về thực tế họ
lại nhằm vào luật. Khi đuối về cả luật, cả thực tế thì họ cố gắng
làm cho vấn đề chính trở nên lẫn lộn.
* Diễn biến mới nhất của vụ kiện này, thưa ông?
— Chúng tôi đã kháng cáo, và đang chuẩn bị những từ ngữ
cuối cùng cho dự thảo văn bản phản bác sẽ nộp lên tòa án vào ngày
22-3 tới. Phiên tranh tụng sẽ được mở vào cuối tháng tư hoặc đầu
tháng năm.
* Chứng cứ mới nhất đưa ra trong phiên tranh tụng tới đây
là gì?
— Chứng cứ chúng tôi đưa ra là sự nhiễm độc tự nhiên của
dioxin đã không được coi trọng trong phiên tòa trước. Và họ cần
phải nhận ra điều đó bởi điều này rất quan trọng. Họ đã lựa chọn
góc độ bác bỏ vụ kiện ít dựa trên việc dioxin có độc hay không,
mà dựa trên câu hỏi về việc liệu tòa án có đủ năng lực để chấp
nhận vụ kiện mà không xem xét đến việc chúng tôi buộc tội các
công ty hóa chất đã vi phạm luật pháp quốc tế và luật tập quán
quốc tế. Chúng tôi sẽ chỉ ra điều đó.
Chúng tôi cũng sẽ chỉ ra rằng điều cơ bản mà anh có ở đây là
gì. Những cựu binh Mỹ, Australia, Hàn Quốc từng rải chất độc đã
được bồi thường, vậy thì xét về mặt luật pháp và đạo đức, những
nạn nhân của chất độc ấy cũng phải được bồi thường. Tôi hi vọng
rằng tòa sẽ đồng ý với luận điểm này.
* Những chứng cứ phía Việt Nam đưa ra có đủ sức thuyết phục
không?
— Rất thuyết phục. Đây là một vụ kiện quan trọng, và vì
thế cũng rất khó khăn. Chúng tôi đang yêu cầu tòa án Mỹ ghi nhận
những người Việt Nam chống lại những công ty hóa chất Mỹ cung
cấp hóa chất độc cho Chính phủ Mỹ trong chiến tranh.
Và điều mà Chính phủ Mỹ quan tâm trong vụ này là nếu chúng tôi
thắng kiện thì việc hợp tác cung cấp những nguyên liệu khác từ
trước tới nay, có thể có chất độc, hoặc bất hợp pháp, như chất
uranium đang được sử dụng trong các cuộc chiến có thể sẽ gây hại
đến những người tiếp xúc với nó. Những vi phạm tương tự có thể
xảy ra trong tương lai. Nếu vậy thì sao? Vấn đề là việc vi phạm
sẽ phải bị trừng phạt.
* Ông đánh giá thế nào về kết quả của vụ kiện?
— Nếu vào tháng tư chúng ta có được một không khí công
bằng và trung thực, chúng ta sẽ thắng. Nhưng cũng khó mà biết
trước kết quả.
* Ai sẽ là thẩm phán tại phiên tranh tụng?
— Có tới 20 vị thẩm phán ở tòa phúc thẩm, ba trong số đó
được chỉ định để xem xét kháng cáo. Chúng ta không biết họ là
ai cho đến khi thật sự vào phiên tranh tụng. Tôi được biết rằng
một trong những vị thẩm phán là anh họ của ông George Bush. Nhưng
tôi vẫn hy vọng vào một kết cục có hậu.
Hội nghị Luật gia quốc tế ủng hộ
vụ kiện da cam:
Sẽ nêu vụ kiện trước Cao ủy Liên Hiệp Quốc
Cuộc họp của các luật gia dưới sự chủ trì của Hội
Luật gia dân chủ quốc tế (IADL) và Hội
Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam nhằm ủng hộ
các nạn nhân da cam Việt Nam đã khép lại vào chiều 22-2.
Tại cuộc gặp dành cho báo chí cùng ngày, ông Jitendra Sharma
- chủ tịch IADL - cho biết đại diện của IADL sẽ nêu vụ kiện chất
độc da cam Việt Nam trước hội nghị của Cao ủy Liên Hiệp Quốc về
nhân quyền tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ) vào tháng 3-2006 nhằm
tranh thủ sự ủng hộ của thế giới.
Ông Sharma tự tin khẳng định khả năng chiến thắng của nạn nhân
da cam Việt Nam là 100%, căn cứ vào sự ủng hộ của các luật sư
quốc tế và những bằng chứng thực tế có sức thuyết phục từ phía
Việt Nam.
Việc ủng hộ các nạn nhân da cam Việt Nam là một phần thuộc chương
trình hành động của IADL kể từ năm 2005. Hiện nay, IADL có thành
viên thuộc 96 nước trên thế giới .
|